Ein Ausgang
czyli Der Schweizerische Bericht Nummer 15
Szwajcaria, 02.03.2006

     Na wstępie chcę zaznaczyć, że raport 15-ty jest przeznaczony tylko dla czytelników o mocnych nerwach. Jeśli ktoś nie ma ochoty sobie psuć humoru, niech dalej nie czyta.
     W zeszłym roku ponad sto osób z krajów europejskich odwiedziło Szwajcarię w bardzo specyficznym celu. Wizyty te mają dość typowy przebieg: lądowanie na lotnisku w Zurychu, osobisty odbiór członka stowarzyszenia przez założyciela, formalne potwierdzenie celu przyjazdu, obiad w jednej z zuryskich restauracji (często z towarzyszącą rodziną), przejazd do mieszkania w dzielnicy Forch. Tu następuje podpisanie dokumentów, po czym zainteresowanemu podawany jest specjalny napój. Moment samodzielnego wychylania szklanki rejestrowany jest kamerą, aby zawiadamiana po niespełna godzinie policja mogła stwierdzić kolejny przypadek samobójstwa wspomaganego, które w Szwajcarii nie jest karane. I nie jest to jakaś nowa praktyka.
O szwajcarskim stowarzyszeniu Dignitas zrobiło się ostatnio głośno na świecie tylko dlatego, że umożliwia ono pomoc w odejściu z tego świata także osobom zza granicy i to nie tylko tym nieuleczalnie i bardzo cierpiącym chorym. Swoje zaniepokojenie rozwojem "turystyki samobójczej" wyraziły rządy Wielkiej Brytanii i Niemiec, w których to krajach pomoc w samobójstwie karana jest kilkuletnim więzieniem. W Szwajcarii od 23 lat działa organizacja Exit realizująca te same cele (od 2003 roku "pomogła" sześciuset osobom), ale członkami stowarzyszenia mogą być tylko Szwajcarzy (średnia wieku to 72,5 roku, protestantów jest trzy razy więcej niż katolików). Od stycznia tego roku pomoc w samobójstwie można także oficjalnie otrzymać w szpitalu uniwersyteckim w Lozannie.
     Praktyka na pewno sprzeczna z duchem chrześcijańskiej tradycji europejskiej
i rozumiem niechęć rządów do jej upowszechnia. Z drugiej strony: czy można komuś zakazać się zabić?
     Na koniec jeszcze fragment artykułu pana Marka Rybarczyka, który stanowił główne źródło dla mojego raportu:
     (...) W szpitalu w Lozannie spotykam człowieka, który na pewno z niej nie skorzysta (z opcji samobójstwa wspomaganego - przyp. aut.). Rudolf Merz przypomina ufoludka. Sparaliżowany od dziecka przez polio jest niemal zrośnięty z wózkiem. W szpitalu spędził 56 lat, praktycznie całe życie. Żyje dzięki aparatom tlenowym, strzykawkom i plastrom, porusza się na elektronicznym wózku, mówi przez głośnik. Wydawałoby się – idealny kandydat.
     Obok łóżka pana Merza ćwierkają papużki w klatkach. – Najbardziej lubię jeździć do kafeterii, patrzeć na ludzi i pić kawę – mówi metalicznym głosem, błyskając przy tym oczami. Merz ma do pomocy dwie pielęgniarki, a codzienna opieka nad nim to ciężka praca. – Będę teraz miał komputer. Już go przywieźli. Będę mógł chodzić po Internecie – mówi. Jego matka codziennie pojawia się w szpitalu, by pomagać w pielęgnacji syna. Żadne z dwojga nie ma zamiaru popełniać samobójstwa. (...) [Marek Rybaczyk "Umrzeć po szwajcarsku", "Przekrój" 3/2006; zob. też hasło Eutanazja w polskiej Wikipedii]